Borelioza - szczepienie


Co to jest borelioza?

Borelioza jest chorobą ludzi i psów. To bakteryjna choroba zakaźna przenoszona przez kleszcze. Głównym czynnikiem zakaźnym boreliozy są niewielkich rozmiarów bakterie (borelie) przypominające swym wyglądem korkociąg, opisywane w literaturze fachowej jako krętki Borrelia burgdorferi. Ich głównym nosicielem w Polsce jest szeroko rozpowszechniony kleszcz pastwiskowy

Borelioza rozwija się najczęściej dopiero po upływie kilku dni, a nawet tygodni od momentu ukąszenia przez kleszcza. Początkowo jej objawy są słabo widoczne i typowe dla wielu innych chorób infekcyjnych, występuje: osłabienie, utrata apetytu, gorączka. Dopiero kolejne symptomy, tj. zapalenia stawów nasuwają podejrzenie boreliozy. Objawy te stwierdza się zmiennie, w różnych stawach, ale głównie dotyczą one stawów przednich i tylnych kończyn, które ulegają obrzmieniu i stają się bardzo bolesne.

Skutkiem tego chory pies zaczyna kuleć, co jest najbardziej zauważalne podczas wstawania. W miarę trwania choroby uszkodzeniu mogą ulegać również: układ nerwowy, serce, nerki i inne narządy zwierzęcia. Borelioza jest wprawdzie chorobą uleczalną, jednakże jej leczenie jest długotrwałe i kosztowne.

Kiedy i gdzie pojawia się zagrożenie zakażeniem?

Ryzyko zakażenia boreliozą istnieje praktycznie wszędzie tam, gdzie występują kleszcze.

W większości miejsc, co trzeci kleszcz jest nosicielem borelii. Kleszcze bytują głównie w lasach liściastych i mieszanych, na polnych duktach, porośniętych bujną trawą, w okolicach miejskich parków i przydomowych ogródkach. Sezon na kleszcze trwa od marca do października, a jego maksymalne nasilenie przypada w okresie wiosny i jesieni. Zagrożone nimi są wszystkie psy przebywające na obszarze bytowania kleszczy.

Cykl rozwojowy kleszczy

Po wykluciu się z jaja, kleszcze przechodzą przez stadia larwy i nimfy zanim osiągną postać dorosłego pasożyta. Każde ze stadium do swego dalszego rozwoju wymaga posiłku z krwi, co w odniesieniu do larw i nimf odbywa się głównie kosztem leśnych i polnych myszy, które będąc nosicielami borelii (same nie chorują na boreliozę), przekazują je młodym kleszczom.

Kiedy zakażony krętkami kleszcz przyssie się do psa, borelie przemieszczają się do ślinianek pasożyta. W czasie aktu ssania krwi kleszcz wprowadza swoją ślinę do skóry psa zakażając go boreliami. Im dłużej trwa ssanie krwi, tym bardziej rośnie ryzyko zakażenia.

Psy zakażone w warunkach naturalnych nie są chronione przed nową infekcją

Psy zakażone w warunkach naturalnych – w odróżnieniu od psów szczepionych – nie posiadają dostatecznej ilości przeciwciał chroniących przed kolejną infekcją, mogą zatem ulegać wielokrotnym zakażeniom. Chore psy można poddać antybiotykoterapii, jednakże leczenie takie jest zwykle długotrwałe i nie zawsze skuteczne. Po wyleczeniu zwierzęcia, nawet po kilku latach może dojść do ponownego zachorowania.

SZCZEPIONKA

Dostępna na polskim rynku szczepionka  zawiera europejski szczep krętków Borrelia burgdorferi sensu stricto i jest przeznaczona wyłącznie dla psów. To właśnie ten szczep zarazka jest odpowiedzialny za wywoływanie głównych objawów boreliozy u psów (zapalenia mięśni i stawów).

Szczepionka ta została wszechstronnie przebadana pod względem skuteczności i bezpieczeństwa. Jej wyjątkowość polega na tym, że podczas aktu zasysania krwi kleszcze pobierają przeciwciała przeciwko krętkom od szczepionego psa. Na skutek czego krętki obumierają już w organizmie kleszcza i nie przedostają się do organizmu psa. Tym samym dalsze nosicielstwo borelii zostaje zahamowane.

Szczepienie psów przeciwko boreliozie

Szczepienie przeciwko boreliozie ma na celu zapobieganie zachorowaniom psów na tę chorobę. Mogą mu być poddawane zarówno psy dorosłe – włącznie z ciężarnymi sukami – jak również szczenięta, od 12 tygodnia życia.

A) Szczepienie podstawowe

Uzyskanie u Twojego psa pierwotnej ochrony immunologicznej przeciwko boreliozie wymaga podania – w odstępie od 3 do 5 tygodni – dwóch dawek szczepionki:

    * 1) szczepienie w wieku od 12 tygodni,

    * 2) szczepienie od 3 do 5 tygodni po pierwszym szczepieniu.

B) Szczepienia przypominające

Celem podtrzymania ochrony immunologicznej należy poddać psa ponownemu szczepieniu, najpóźniej 1 rok po szczepieniu podstawowym.

Kolejne szczepienia przypominające należy przeprowadzać regularnie w odstępach 1-rocznych.

Optymalny moment szczepienia

Borelioza przenoszona jest przez kleszcze, dlatego niebezpieczeństwo zakażenia zależy od aktywności tych pasożytów. Kleszcze są pajęczakami wrażliwymi na niskie temperatury i zimującymi w stanie odrętwienia, np. w warstwie opadłych liści w ściółkach leśnych. Z nastaniem pierwszych cieplejszych dni wiosennych pojawiają się i szukają nowego żywiciela.

W celu optymalnego zabezpieczenia psa poprzez szczepienie ochronne, zaleca się ustalenie terminów szczepienia przed początkiem sezonu kleszczy.

Terminy te mogą różnić się znacznie pomiędzy poszczególnymi regionami Polski, nawet o kilka tygodni. Lekarze weterynarii znają lokalne uwarunkowania i chętnie udzielą informacji na ten temat.

Które psy należy koniecznie szczepić przeciwko boreliozie?

Wszystkie narażone są na ryzyko zakażenia, a w szczególności psy przebywające w okolicach lesistych.